Октябрь – граждандар оборонаһы айы: һәр кемгә нәмәләрҙе белеү мөһим

Ҡыҫҡаса тарихы

Граждандар оборонаһы системаһы 1932 йылдан алып иҫәпләнә, ул саҡта «урындағы һауаға ҡаршы оборона» булдырыла. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында ул миллионлаған кешене эвакуациялауға, ҡалаларҙы янғындан ҡотҡарыуға һәм тылда медицина ярҙамы ойоштороуға ярҙам итә. Бөгөн граждандар оборонаһы-Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының бер өлөшө һәм тыныс ваҡытта комплекслы хәүефһеҙлек системаһы булып тора.

Ни өсөн октябрь?

1932 йылдың 4 октябре системаның тыуған көнө тип иҫәпләнә. Октябрҙә бөтә ил буйынса практик саралар үткәрелә: күнекмәләр, лекциялар, иҫкәртеү системаларын тикшерәләр. Был осорҙа сиреналарҙың эшен тикшерәләр, ойошмаларҙың эвакуацияға әҙерлеген баһалайҙар һәм кешеләрҙең «Барыһына ла иғтибар!» сигналында кешеләрҙең нимә эшләргә кәрәкләген белеүҙәрен тикшерәләр.

Нимә белергә һәм эшләргә кәрәк

«Барыһына ла иғтибар!» сигналы – был сиреналар һәм өҙөк-өҙөк гудоктар. Әгәр һеҙ уны ишеткәнһегеҙ икән:

• шунда уҡ телевизорҙы йәки радионы ҡабыҙығыҙ һәм ашығыс хәбәрҙе тыңлағыҙ;
• аңлатмалар алғанға тиклем урамға сыҡмағыҙ.
  
  Әгәр эвакуация иғлан ителһә:
• тиҙ эш итегеҙ, әммә паникаһыҙ;
• «хәүеф сумаҙаны» алығыҙ: документтар, аҡса, 2-3 көнлөк һыу һәм аҙыҡ, дарыуҙар, йылы кейем.

Йорттағы минималь запас – ул уйланылған сара: тәүлегенә бер кешегә 2 литр эсәр һыу һәм 3-5 көнгә етерлек оҙайлы һаҡлау продукттары. Ғәҙәттән тыш хәлдән һуң тәүге сәғәттәрҙә магазиндарҙа тауар етешмәүе ихтимал, ә килтереүе мөмкин түгел.

Өс ябай аҙым, уларҙы хәҙер үк эшләргә кәрәк:

1. Яҡындағы һаҡлау ҡоролмаһының (нығытма йәки ышыҡ урын) ҡайҙалығын белегеҙ – урындағы хакимиәттә йәки Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығында мәғлүмәт бирәләр.
2. Балаларҙың һәм оло йәштәге туғандарығыҙҙың ашығыс хеҙмәт номеры 112-не белеү-белмәүҙәрен тикшерегеҙ һәм уларға янғын, химик авария йәки ташҡын ваҡытында нисек эш итергә кәрәклеген аңлатығыҙ.
3. Өйҙә эшләй торған фонарь, дарыуҙар, бер аҙ һыу һәм аҙыҡ запасы барлығына инанығыҙ.

Шәхси яуаплылыҡ – хәүефһеҙлек нигеҙе

Ҡотҡарыусылар һәм янғын һүндереүселәр ҙур эш башҡара, әммә ғәҙәттән тыш хәлдән һуң тәүге минуттарҙа ярҙам бер үк ваҡытта бөтәһенә лә килмәй. Әҙер кеше паникаға бирелмәй, дөрөҫ эш итә һәм башҡаларға ярҙам итә ала. Октябрь – белемде яңыртыу һәм ғаиләнең әҙерлеген тикшереү өсөн яҡшы сәбәп.

________________________________________

Белешмәләр өсөн бәйләнештәр:

• 112 – ашығыс хеҙмәттәрҙең берҙәм номеры (бушлай);
• 8 800 775 17 17 – Рәсәй Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығының ышаныс телефоны (бушлай).

И. З. Төхбәтуллин, Рәсәй Ғәҙәттән тыш  хәлдәр министрлығының  БР буйынса баш идаралығының  Бәләбәй бүлеге дәүләт инспекторы, эске хеҙмәт лейтенанты