Башҡортостанда бөгөн төндә «төньяҡ балҡышы» балҡыны
Бөтә яңылыҡтар
Еңеүгә - 80 йыл
20 Ноябрь 2025, 13:00

Бәләбәй ҡалаһының 1-се мәктәбен тамамлаусы Нюрнберг процесын яҡтыртҡан

80 йыл элек, 1945 йылдың 20 ноябрендә, нацистик Германияның хәрби енәйәтселәре өҫтөнән Нюрнберг суд процесы асыла. Борис Полев һәм Всеволод Вишневский менән бергә Нюрнбергтағы Халыҡ-ара хәрби трибуналды «Правда» гәзите хәбәрсеһе Сергей Крушинский яҡтырта.

Бәләбәй ҡалаһының 1-се мәктәбен тамамлаусы Нюрнберг процесын яҡтыртҡан
Бәләбәй ҡалаһының 1-се мәктәбен тамамлаусы Нюрнберг процесын яҡтыртҡан

Бәләбәй халҡы өсөн был тарихи процеста Бәләбәй ҡалаһының 1-се мәктәбен тамамлаусы Сергей Константинович Крушинскийҙың ҡатнашыуы мөһим.

Ырымбур губернаһы Воскресенское ауылында тыуған ул, бала сағында беҙҙең ҡалала йәшәгән һәм уҡыған, актив пионер булған, комсомол шағирҙарының шиғырҙарын яратҡан. 15 йәшендә китапханасы булып эшләй башлай, ә ун һигеҙ йәшендә «Красная Башкирия» гәзитендә (тәүҙә юнкор, ә һуңынан «Красная Башкирия»ның Бәләбәй һәм Бәләбәй кантоны буйынса үҙ хәбәрсеһе) эшләй.

1932-1945 йылдарҙа «Комсомольская правда» гәзите хәбәрсеһе булып китә, һуғыш ваҡытында дошман тылында операцияларҙа ҡатнаша. Хәрби хәбәрсе булараҡ С. К. Крушинский Ҡыҙыл Байраҡ һәм Ҡыҙыл йондоҙ ордендары, «Берлинды алған өсөн», «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн», «Праганы азат иткән өсөн» миҙалдары һәм матбуғаттағы ҡаҙаныштары өсөн Юлиус Фучик исемендәге Почет миҙалы менән бүләкләнә.

Ул «Төрксиб тураһында повесть», «Эмба» һәм «Путина», «Твой товарищ» (партизандар тураһында) китаптарын һ.б. яҙа.

Ул ни бары 50 йыл ғына йәшәй, Мәскәүҙә Новодевичье зыяратында ерләнгән. Уның тормошо Ватанға һәм гуманизм идеалдарына хеҙмәт итеүҙең сағыу өлгөһө булып тора.

Әйткәндәй, Халыҡ-ара хәрби трибунал 316 көнгә һуҙыла: 1946 йылдың 1 октябренә генә судьялар процестың төп хоҡуҡи принциптары һәм айырым кешеләргә конкрет хөкөмдәр буйынса дөйөм позиция булдыра ала.

Процесс дүрт телдә бара һәм ҡырҡтан ашыу том стенограмма һәм дәлилдәр ҡалдыра, атап әйткәндә, СССР беренсе тапҡыр фашистарҙың яуызлыҡтары тураһында хәрби кинохроника күрһәтә.

Бөгөн коллектив Көнбайыш тарихты яңынан яҙырға тырыша, әммә был килеп сыҡмаҫ, әммә кешелеккә ҡаршы хәрби енәйәттәр өҫтөнән гуманизм һәм закон өҫтөнлөгө хаҡына үҙ ғүмерҙәрен һалғандарҙы онотмаһаҡ, улар быға өлгәшә алмаҫ.

Фото асыҡ сығанаҡтарҙан

 

Автор: Любовь Иванова
Читайте нас